Image1\
 

Tur Bisikletçiliği Bisiklet seçimi

 

Tur Bisikletçiliği Bölüm 1 : Bisiklet seçimi

Bisiklet ile uzun yola çıkmak isteyenler için  3 bölümden oluşan yazı dizimize bu hafta başlıyoruz.  Bu temel kaynağı okuduktan sonra; isterseniz 3 günlük bir tura çıkın, isterseniz sırt çantanızı doldurup bisikletinize atlayıp dünyayı dolaşmaya başlayın. Yazı dizimizdeki faydalı bilgiler ışığında  birçok engele takılmadan aşabileceğiniz çok çeşitli bilgiler bulacaksınız. Tabi ki  çıkacağınız yolculukta sizin karşılaşacağınız etmenler çok daha farklı olacaktır.

Bu dizide yazılacak metnin izinsiz ve kaynak belirtilmeden başka sitelerde ya da platformlarda yayınlanması konusunda sizinde hassas davranacağınızı düşünüyoruz.

Uzun yol bisiklet turculuğu ve gezginlik nedir?               

Basit olarak, bisikletle çıkılan uzun zamanlı şehirler arası ve uluslararası seyahatlere denir. Temelde kısa sürede gidip geleceğiniz iki farklı şehir arasında yapılan sürüşlere tur demek pek doğru olmayacaktır. Örnek vermek gerekirse İzmir’den kalkıp Manisa’ya gitmeye  Tur’dan daha çok günlük bir sürüş demek daha doğru olur.

Tur bisikletçiliğini tanımlamak gerekirse; yolculuğunuzda geçtiğimiz bölgedeki etnik, kültürel, sosyolojik yada dini değişiklikleri gözlemleyebileceğiniz; Coğrafi çeşitliliği görebileceğiniz, görece uzun mesafeli yolculuklar demek doğru bir tanım olacaktır. Bisikletle uzun yolculuklara başlarken, bu yolculukların "Bir bisiklet turu" olarak adlandırılabilmesi için dikkat etmeniz gereken önemli nokta birkaç etaptan oluşup en az birkaç günü kapsaması doğru bir tercih olacaktır. 

Yukarıda kabaca Tur Bisikletçiliğini tanımlamış olsak ta; bu tanım, çok daha detaylı bir konunun, kötü bir özetidir. Şimdi Bisikletli Seyyahlık için temel esaslara geçelim...

Yazı dizimizi üç bölümden oluşturacağız, kısaca bunlar:

1- Temel Ekipman 

      a) Bisiklet seçimi

      b) Donanımlar

      c) Çantanın hazırlanması

2- Hazırlık

     a) Fizyolojik hazırlık

     b) Mental hazırlık

3- Karşılaşacağınız Aksaklıklar

1- Temel Ekipman 

Temel ekipman ve bisiklet seçimi esasında işin en kolay kısmı oluyor. Bütçe sıkıntınız olsa da olmasa da bisiklet konusunda zaten çok fazla tercihiniz bulunmamakta. İster uzun tura çıkacak olun isterseniz 3-4 günlük bir kaçamak yapın her türlü bisikletle bu yolculuğu gerçekleştirebilirsiniz. Örnek vermek gerekirse ben bütün çıktığım turlara manevi sebeplerden dolayı alt resimdeki 1988 model Scott Roadster'ımı kullanıyorum. Bu bisiklette performans arttırıcı hiç bir düzenleme yapılmamıştır. Aralıksız 1000 km ve üzeri turlara bu bisikletle çıktığım zaman, bana lastik patlaması haricinde hiç bir zaman problem yaşatmamış bir bisiklettir. Şimdi gelelim tur için siz nasıl bir bisiklet seçeceksiniz.

 a) Bisiklet seçimi

İsterseniz 15 yıllık bir tura çıkıyor olun, istersenizde sadece 15 günlük bir tura çıkacak olun; bu emelinizi gerçekleştirebilmeniz için piyasadaki yada elinizdeki herhangi bir bisikleti kullanabilirsiniz. Burada dikkat etmeniz gereken temel etmen bisikletinizin olabildiğince basit, genel standartlarda ve en az parçayla üretilmiş olmalıdır. Uzun yol tur bisikletçiliğinde, bisiklet ağırlığı en son göz önüne alınacak unsurdur. Bisikletinizi seçerken ağır ve çelik olan bir bisikleti tercih etmeniz, sağlamlık konusunda en iyi tercih olacaktır. Ayrıca karşılaşacağınız ekipman aksaklıklarında da hiç sorun yaşamayacaksınız. Böylece kendinizin yada bir bisiklet tamircisinin en kolay şekilde ve kısa zamanda sizi düştüğünüz durumdan kurtarması çok kolay olacaktır.

Örnek vermek gerekirse hidrolik disk frenler genelde problem çıkarmıyor olsa da, en yakın şehre 200 km mesafede hidrolik pistonun bozulması demek, ortada kaldınız demektir. Ama V frene sahip olan başka bir bisiklet ile en fazla 15 dakika içinde fireninizi onarıp yola devam edebilirsiniz. 

Tura çıkacağınız bisikleti, isterseniz hurdacıdan 2. el temin edin, isterseniz mağazadan sıfırını alın. Burada yeni ve üst seviye bisiklet kullanmanın tek marjinal faydası konfor oluyor. Ancak bunun karşılığında komplike mekanizmaları yüzünden yarattığı sıkıntı, marjinal faydanın getirisini ortadan kaldırıyor. Şimdi bisikletimiz nasıl olmalı teker teker bileşenlerimize bakalım. 

Kadro seçimi :

Kadro olarak kesinlikle karbon fiber kadrolardan uzak durmalısınız. Hatta alüminyum kadrolardan dahi uzak durmak gerekebilir. Bunun bir çok sebebi var, bu konuya çok fazla derinlemesine girmeyecek olsak ta kabaca kadrodan kaynaklanan bir problem bisikletinizi tamamen hurdaya çıkmasına sebep olabilir. Çok uzun turlarda bisikletinize yükleyeceğiniz 50-60 Kg yük ile, üzerine binici ağırlığı da eklendiğinde kadromuz yol boyunca çok yüksek stres altına girmektedir. Kadroda oluşacak en ufak çatlak yolda başınızı çok ağrıtacak hatta yeni bir bisiklet ihtiyacı bile doğuracaktır. Karbon gövdelerde oluşan çatlaklarda maalesef geri dönüş yoktur, alüminyum kadrolarda keza benzer özellikte. Ancak Çelik şaseli bisikletlerde kadro boydan boya kırılsa bile en yakın küçük sanayide oksijen kaynağı ile kadroyu tekrar kaynattırıp yola devam edebilirsiniz. 

Ayıca Karbon ve Alüminyum kadrolar, çelik kadrolara göre daha az esnek, daha rijit yapıda kadrolar olmaktadırlar. "Çelik kadrolu bir bisiklet ise kendi başına bir amortisör gibidir," esnek ve sağlam yapıları vardır. Dolayısıyla Böyle bir tercih yapacaksanız çelik kadrolu bisikletleri makul fiyatlara alabilirsiniz. Yukarıda da belirttiğimiz gibi ağırlık kesinlikle göz ardı edilmesi gereken bir konudur.

Amortisör/Maşa seçimi:

Uzun turlarda kullanacağınız bisiklette, mümkünse çelik alaşımlı amortisörsüz sabit maşa olması daha faydalı olacaktır. Kadroda olduğu gibi karbon fiber içerikli sabit masalardan uzak duruyoruz. Amortisörlü maşalar sorun çıkardığında onarımı zor olduğundan bu tip maşalar tercih sebebi değildir. Ancak konforunuzu biraz arttırmak istiyorsanız "basit kilitlemeli yaylı" (Havalı yada hidrolik olmayan) bir amortisör tercih edebilirsiniz. 

Çekiş sistemi:

Maşa ve kadroda olduğu gibi burada da karbon içerikli ekipmanlardan uzak durmak gerekmektedir. Üst sınıf ekipmanları, esasen üst sınıf yapan temel etmenleri hafiflikleridir. Kabaca bu konuya girecek olursak, ekipman hafifledikçe sağlamlığı azalmaktadır. Başka bir deyişle bu donanımları hafifletmek için farklı yada daha az dayanıklı malzeme kullanılmaktadır. Uzun turlarda kullanılacak vites sistemi tamamen çelik alaşımlı ekipman kullanmak tercih sebebi olmalıdır.

Örnekleyerek daha teknik konuşmak gerekirse; shimanonun positron 2 gibi eski bir modeli, çok uzun bir turda  Alivio gibi vites serilerinden daha az sıkıntı çıkartacaktır. Uzun yolda tercih edilmesi gereken vites sayıları arkada 5 yada 6 lı, aynakol da ise 3 yada 42lü tercih edilebilir. Yine benim tur bisikletimde kullandığım vitesim yandaki fotoğrafta görülmekte. Bu vites Shımano Positron 1  modelidir ve 25 yıllık aktif kullanımında bir kere bile problem çıkartmamıştır.

Frenler:

Bu konu kesinlikle hayati öneme sahiptir. İyi bir fren sisteminiz yoksa bisikletinizde o kadar yük varken özellikle inişlerde çok ciddi sıkıntılar yaratacaktır. Disk frenler sorun yaşatmıyor olsa da, yüklü bisikletle uzun veya dik inişlerde sık frenlemeye bağlı olarak aşırı ısıdan dolayı fren şişip tutmayabilir. Ayrıca aşırı yük varken jant tellerinizin kırılması da ayrı bir konu. Dolayısıyla disk fren seçmek yerine diğer teknolojilere yönelmek daha iyi olacaktır.  Frenlerin boşalma ihtimaline karşı yüklü bisikletle inişlerde gereksiz hız denemelerinden kaçınmak gerekmektedir.

Frenlerin yapısına baktığınız zaman yüksek hızlarda ve yüklü bisiklette V-fren de tam güvenli olmuyor. Frenleme yaparken aşırı ısınmaya bağlı olarak lastik aniden patlayabiliyor. V frenlerde aşırı ısınmaya asıl sebep bisikletin yüklü olmasıdır. Yükünüz varsa uzun inişlerde frenleri soğutmak için aralıkla kısa molalar verip soğutma yapmamız gerekmektedir. 

Tekerlekler: 

Jant setiniz ne kadar dayanıklı olursa, uzun turlarda o kadar rahat edersiniz. Jant akordunun kaçması yada göbek sorunu yaşamayla uğraşmazsınız. Jant telleriniz standart tel yerine, standart telden  0.2 mm daha kalın olan tellerden tercih etmelisiniz. Böylece yüklü bisiklette oluşabilecek sorunların bir çoğundan kurtulabilirsiniz. Jant göbeklerini kapalı rulmanlı tercih etmeniz bakım ve onarım sırasında işinize yarayacaktır.

Lastik konusunda ise çok fazla düşünmeye gerek yok orta sınıf bir naylon dış lastik işinizi fazlasıyla görecektir. Ortalama bir dış lastik yaklaşık 3000 - 5000 km hiç sorunsuz kullanılabilmektedir. Ben bisikletimde CST markasının genelde ucuz olarak tabir edilen dış lastiklerinden 700x35c modelini tercih ediyorum. Yüklenmiş bisiklette kayma gibi bir problem yaşanmıyor. 

Sele, Gidon vb. Ekipmanlar

Bu ekipmanlar tamamen sizin kullanım şeklinize göre şekillenecek olup. Tercihinizi en rahatından yana kullanmanız uzun turlarda faydanıza olacaktır.  Ancak gidon konusunda söylenecek bir kaç konu daha mevcut. Tur bisikletinizde seçeceğiniz gidon kesinlikle koç boynuzu şeklinde tabir edilen yol, yarış bisikleti gidonlarından olmalıdır. Tutuş çeşitliliği ve omurga sağlığı için en doğru tercih bu olacaktır. Düz gidonların tersine 5 farklı tutuş şekli sağlayan bu gidonlar ile, sürüş yaparken yarım saatte bir yapacağınız tutuş şekli değişikliği ile, hem konforunuz artacak hem de sırt ve el ağrılarınız ortadan kalkacaktır. Bu gidonların seçimini yaparken; gidon genişliği en az omuzlarınız genişliğinde tercih etmelisiniz. Endişe etmeyin Bu gidonların her tutuş pozisyonunda rahatça fren yapabilmektesiniz. 

 


b) Donanımlar

Burada temel olarak turumuzda esas olan; hayatta kalmak, "A" noktasından, planlanan "B" noktasına sağ salim ve mutlu bir şekilde ulaşmak olduğundan, bazı donanımlara ihtiyacımız olacaktır. Uzun yol tur bisikletçiliğine başlamak için gerekli olan temel ekipmanlar, aslında bisiklete başlangıç temel ekipmanlarıyla aynıdır. Bisiklete Başlangıç ekipmanlarının ne olduğunu daha önce incelemiştik o makalemize buraya tıklayarak ulaşabilirsiniz. Zaten önceki yazımızı inceleyip bu ekipmanları edinen arkadaşlar, neredeyse bir dünya turuna çıkmaya hazır sayılırlar. O ekipmanlara ek olarak, bir kaç başka ekipmana daha ihtiyacımız olacaktır. Bunları sırayla inceleyecek olursak.

1- Çantalarınızı bisikletinize asmanız için bagaj. Piyasada çok çeşitli marka ve modellerde mevcut. yaklaşık olarak fiyat belirtmek gerekirse 30-40 TL arasındaki bir bagaj işinizi fazlasıyla görecektir.  Bu ürünler hem ön için, hemde arka için satılmaktalar. Uzun vadeli ve kullanım kolaylığı açısından, hem ön için hemde arka için almanızı şiddetle tavsiye ediyoruz.

2- Yukarıda bahsettiğimiz bagaja takılan heybeler ve bu heybelere ek olarak ufak tefek eşyanızı koyacağınız gidon çantası. Bu konuyu ikinci bölümümüzde detaylıca inceleyeceğiz.

3- Biskletinize monte edilmiş bir kablolu kilometre saati, yine gidona monte edilmiş bir pusula ve gideceğiniz yöreye ait bir yol haritasının olması kesinlikle gerekmektedir. Tabiki harita ve pusula kullanmayı da bilmek gerekmektedir. Çünkü bir sonraki madde de belirttiğimiz teknolojik ekipmanların iflas ettiği durumlarda bunları kullanmayı bilmek çok önemlidir.

4- Tam donanımlı bir GPS Tracker. Bir çok markanın bir çok modeli olsada Holux'un düşük bütçeli uygun GPS izleyicileri mevcuttur. Yada daha yüksek bütçeli olan Garmin'in bisiklet için geliştirmiş olduğu bir çok başarılı modeli mevcuttur. Ben yurt içi turlarımda genellikle cep telefonumu kullanmaktayım. Akıllı telefonlar için geliştirilmiş bir çok uygulama ücretsiz olarak yayınlanmaktadır. Ben Map My Ride uygulamasından gayet memnunum. Telefon için pil tüketimi çok az olmasına rağmen çok başarılı bir şekilde çalışmaktadır. Gelecek haftalarda bisiklet için olan akıllı telefon GPS Trackerları mercek altına almayı planlıyoruz.

 

Yazı dizimizin ilk bölümünün burada sonuna gelirken, gelecek yazımızda Tura hazırlık bölümünü işleyeceğiz. Değerli yorumlarınızı esirgememeniz dileğiyle...

- Yazı dizisinin 2. yazısı olan "Tur Bisikletçiliği 2. Bölüm: Kendini ve Çantanı Hazırla" yazımıza BURADANulaşabilirsiniz.

Yorumlar  

0 #4 Numan 09-04-2016 09:59
Başarılı ve güzel bir anlatım emeğinize sağlık
0 #3 Gürcan Yılmaz 27-01-2015 22:09
Yazdıklarınızın çoğu tur bisikletçiliği için doğru iken, lastik seçiminizin yanlış olduğunu düşünüyorum. Soğuk havada, yağmur altında tam yüklü iken hiç patlak lastik tamir ettiniz mi? Çivi batsa bile patlamayan lastikler imal ediliyor günümüzde. Tek dezevantajları ağır olması, ağırlıkda yazınızda belirttiğiniz gibi tur bisikletçisi için önemli değil.
0 #2 Umut 14-10-2014 12:00
Elektrikli bisikletle uzun tura cikan kimseyi duymadik. Ilk bakista elektrikli bisikletler cok mantikli geliyor. Bunun sebebi nedir acaba bunun hakkinda da yorum yapabilir misiniz?
0 #1 atilla güngör 04-10-2014 05:23
1953 doğumluyum.Tam bisiklet kullanma tutkusu başlamışken sizden gelen bilgilerle kendimi uzunyol için hazırlıyorum. Teşekkürler

You have no rights to post comments

 

Sosyal Platformlarımız

Face Book Sayfamız Twitter Sayfamız You Tube Kanalımız Haber Beslemeleri 

5 Günlük Hava Tahminleri